الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
346
الهيات در نهج البلاغه (فارسى)
خلق فرمود خلق را آنگاه كه خلق كرد ايشان را در حالى كه بىنياز بود از اطاعتشان ، و ايمن بود از ضرر و معصيتشان . در خطبهء 186 مىفرمايد : لا يَثلِمُهُ العَطاءُ ، وَ لا يَنقُصُهُ الحِباءُ ، وَ لا يَستَنفِدُهُ سائِلٌ ، وَ لا يَستَقصيهِ نائِلٌ ، وَ لا يَلويهِ شَخصٌ عَن شَخصٍ ، وَ لا يُلهيهِ صَوتٌ عَن صَوتٍ ، وَ لا تَحجُزُهُ هِبَةٌ عَن سَلبٍ ، وَ لا يَشغَلُهُ غَضَبٌ عَن رَحمَةٍ ، وَ لا تُوَلِّهُهُ رَحمَةٌ عَن عِقابٍ ، وَ لا يُجِنُّهُ البُطونُ عَنِ الظُّهورِ ، وَ لا يَقطَعُهُ الظُّهورُ عَنِ البُطونِ . قَرُبَ فَنَآى ، وَ عَلا فَدَنا ، وَ ظَهَرَ فَبَطَنَ ، وَ بَطَنَ فَعَلَنَ ، وَ دانَ وَ لَم يُدَن . لَم يَذرَإِ الخَلقَ بِاحتِيالٍ ، وَ لَااستَعانَ بِهِم لِكَلالٍ . هيچ عطايى به او صدمه نمىزند ، و هيچ كرمى از او نمىكاهد ، و هيچ خواهندهاى او را تمام نمىكند ، و هيچ بخششى او را به پايان نمىرساند ( يعنى خزاين كرم و عطاى او با بخشش كم نمىشود و هرچه از او بخواهند ، خواستهها و سؤالات كمتر از آن است كه در دارايى او اثر بگذارد ) . پيچيده و مشغول نمىسازد او را شخصى از شخص ديگر ، و بازنمىدارد او را صدايى از صداى ديگر ، و مانع نمىشود او را بخششى از سلب و بازگرفتن ( كه در عين منع ، عطا مىكند و در عين محروم ساختن ، بخشش دارد ) ، و مشغول نمىكند خشم گرفتن او را از رحمت ، و بازنمىدارد رحمت او را از عِقاب ، و پنهان نمىدارد پنهان بودن او را از ظهور ، و قطع نمىكند ظهور و آشكار بودن او را از بطون ( مقصود اين است كه تمام اين صفات كه اجتماعشان با مفاهيم و معانى متعارفشان در مخلوقات امكانپذير نيست و با هم در ضدّيت هستند ، در وجود خدا كه تنزّه از صفات مخلوقين و امكان و عوارض امكانيّت دارد ، اجتماع مىيابند و در عين تناسب با يكديگرند ) . نزديك است و دور از دسترس ،